Ontdek het Hemmemapark

Wat is er te zien?

In Het Hemmemapark valt in elk jaargetijde van alles te ontdekken. Loop de wandelroute en geniet van de fraaie aanleg, de fruitbomen, de bloemen, de grassen, de zingende vogels en van de vijver met zijn rietkragen en watervogels.

Download hieronder de brochure met de wandelroute. Let op: bij de ingang van het park is slechts weinig parkeerruimte. Er is meer ruimte aan de Wiersterdyk bij Hemmemastate (zie "P" op het kaartje). Klik op de kaart hieronder om deze te openen in een nieuw tabblad om hem groter te zien..

Wandelroute door het park

Het park in beeld

Legenda

1. Start route - Informatiebord

Dit is de oude terp van Hemmemastate, afgebroken in 1747. Het is de enige state die buiten de zeedijken heeft gelegen. Dit gedeelte is aangelegd als een oprijlaan naar de andere delen van het park. In de maanden april en mei bloeit hier het zomerklokje. In de zomer komt er fruit aan de verschillende bessenstruiken en aan de fruitbomen.

2. Bruggetje over de voormalige slotgracht

Het bruggetje geeft toegang tot de oude hoogstamboomgaard. Kleine hoogstamboomgaarden vormden vaak een onderdeel van voormalige gardeniersbedrijven. Er werd gekozen voor veel verschillende rassen om de pluktijd te spreiden. Met nieuwe aanplant erbij staan er ruim 85 oude hoogstamrassen, allen voorzien van een bordje met de naam. In juli is het eerste fruit al rijp. In april en mei zie je hier stinzenflora, de vingerhelmbloem en de bostulp. Op de oude bomen zitten mooie korstmossen en mossen.

3. Hoogstamboomgaard van ca 70 jaar oud

De fruitbomen staan op rabatten (ikkers), eeuwenlang de manier van ontwateren rondom Berltsum. Op weg naar de bloemenweide kom je over het dwarspad van het bosje. Hier zijn in alle jaargetijden elfenbankjes en geweizwammen te zien. In de herfst zijn er veel meer paddenstoelen.

4. Bloemenweide met horsten (groepen bomen)

Elke horst bestaat uit een andere boomsoort: hazelaar, zwarte els, eik, beuk en linde afgewisseld met sporkehout. Er zijn twee open fruitboomhorsten met bijzondere soorten. Daartussen staat in het voorjaar het zomerklokje in bloei. Grassen en bloemen krijgen hier de kans om zaad te zetten.

5. Bruggetje naar het lagergelegen deel van het park

Het tweede bruggetje leidt door de oude windsingel naar het nieuw aangelegde gedeelte, een waterpartij met twee eilandjes en omringende beplanting. In de winter kan hier geschaatst worden. In het voorjaar vinden veel vogels een rustige broedplaats op de eilandjes.

6. Het boerenlandpad naar de Luinsterweg

Naast het park ligt een pad op de Burereed die de Bureweide ontsloot. De Bureweide is eigendom van de kerk. Kleine boeren konden vroeger een deel pachten of vee inscharen. Het pad is nu onderdeel van een wandelroute.

7. De uitkijktoren

De uitkijktoren op de heuvel heeft de vorm van een baken. Hiermee wordt de relatie met de zeevaart en het wonen op terpen gesymboliseerd.

8. Een oud windmolentje

Het molentje staat op een dam in de Kleivaart. Weiland Dijkstra is in 2020 toegevoegd aan het park. Het ligt vrij laag en heeft greppels. Het waterpeil in de zuidelijke sloot zal verhoogd worden en er zal niet meer bemest worden, zodat het een vochtig grasland wordt, geschikt voor bijzondere plantengroei.

9. De Kleivaart

De Kleivaart ligt in de slenk die de vaarverbinding vormde van Franeker via Berltsum naar de Noordzee. Dit was voordat omstreeks 1200 de dijken langs de Middelzee werden aangelegd. Berltsum was toen een vissersdorp dat handel dreef over zee. De naam Kleivaart ontstond later door het vervoer van klei naar de steenfabrieken in Berltsum.

10. Hemmemastate, de woningbouw

Als herinnering aan Hemmemastate zijn de woningen opgezet als moderne state met op het terrein twee hoofdgebouwen en acht woningen.

11. Voormalig tramtracé Berltsum-Sint Jacobiparochie

Dit tracé is nu in gebruik als fietspad. Sla voorbij de brug linksaf het schelpenpad in om weer bij het startpunt te komen.

De natuur in het park

Recreatie

Het park biedt veel mogelijkheden voor recreatie. Er lopen schelpenpaden door het park waarover men kan wandelen of fietsen. Veel Berltsumers nemen het park daarom op in een dagelijks wandelrondje met of zonder hond.

In de vijver mag gevist worden en bij het molentje is een overdraagpunt in de kanoroute Berltsum - Wier.

Doordat delen van het park kort gemaaid worden, zijn er mooie plekjes om te picknicken. Ook staan er een aantal bankjes om even uit te rusten. In het najaar mogen bezoekers appels en peren rapen.

Wandelen
Vissen

Fietsen
Picknick

Regels voor bezoekers

Bij beide ingangen staan bordjes met daarop de regels voor bezoekers:

Vrije wandeling op wegen en paden
Alleen toegang van zonsopkomst tot zonsondergang
Rapen van fruit is toegestaan
Fietsen is toegestaan, dus niet brommen
Paarden zijn niet toegestaan
Honden zijn alleen aangelijnd welkom

Redenen om honden aan te lijnen

Er zijn mensen die bang zijn voor loslopende honden
Loslopende honden verstoren nesten en wild
Ontmoetingen tussen loslopende honden en aangelijnde honden geven problemen

Vanwege het gif in vlooienmiddelen:

Honden niet met vlooienband laten zwemmen
Haar en uitwerpselen van honden opruimen

Kinderen in het park

Om met kinderen nog meer van het park te genieten zijn er zoekkaarten gemaakt. Er is een zoekkaart voor het voorjaar en een voor het najaar. Klik op de knoppen hiernaast om ze te downloaden.

Schoolbezoeken

De kinderen uit de hoogste klassen van de basisscholen komen jaarlijks in het park voor educatieve activiteiten. Ze houden de groei bij van vijf bomen.

Voorjaar

Najaar

Activiteit met scholen

Natuur in het park

Het park wordt beheerd op een manier die de biodiversiteit bevordert. Daardoor zijn er veel wilde planten, paddenstoelen, insecten en vogels te zien.

Meerdere natuurliefhebbers geven hun waarnemingen door aan de website waarneming.nl. Daardoor weten we wat er zoal gezien wordt in het park.

Door de aanleg van bos en waterpartijen zijn er veel vogelsoorten waargenomen die voorheen niet in Berltsum te zien waren. Bijvoorbeeld de houtsnip, het ijsvogeltje, de roerdomp, de aalscholver en de grote zaagbek.
Ook zijn er allerlei verschillende planten, paddenstoelen, vlinders en andere soorten dieren waargenomen.

Waarnemingen in het Hemmemapark